Ca bệnh chiều cuối năm - 2025.

Một số nghiên cứu liên quan đến Alen CYP2C19.

1. Nghiên cứu của Nguyễn Phú Vũ và cộng sự (2019) khảo sát 100 người Kinh cho thấy tần suất alen: *1 = 76%, *2 = 20.5%, *3 = 2.5%, *17 = 1%. Điều này có nghĩa là alen mất chức năng (*2, *3) khá phổ biến ở người Việt: khoảng 20% allele *2 và ~2–3% allele *3.

Hệ quả: tỉ lệ người mang 1 alen LOF (heterozygote, tức intermediate metabolizer) và mang 2 alen LOF (homozygote, poor metabolizer) trong dân số Việt có ý nghĩa lâm sàng (IM + PM không hiếm), do đó khả năng phản ứng kém với clopidogrel không phải hiếm ở Việt Nam.

Áp dụng cho lâm sàng: khi tần suất *2 gần 20% thì tỉ lệ người có kiểu hình chuyển hóa không bình thường — IM hoặc PM — là đáng kể; nhìn chung ở người châu Á tần suất IM/PM cao hơn so với người da trắng.

2. Các nghiên cứu ở bệnh nhân động mạch vành/PCI tại Việt Nam ghi nhận mối liên quan giữa kiểu hình CYP2C19 (đặc biệt poor metabolizer) với tăng nguy cơ tái lòng mạch, MACEs khi dùng clopidogrel; ví dụ các báo cáo gần đây (VN) mô tả PM/IM liên quan tới tăng nguy cơ biến cố tim mạch sau đặt stent.

3. Nghiên cứu CHANCE (Wang và cs., Lancet/JAMA series 2016): trong thử nghiệm CHANCE (Trung Quốc, bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não nhẹ/TIA), bệnh nhân không mang allele mất chức năng (non-carriers) được lợi rõ rệt khi dùng aspirin + clopidogrel so với aspirin đơn độc; **nhưng những người mang ≥1 allele LOF (2/3) không hưởng lợi tương tự. Kết luận: ở dân số Đông Á (CHANCE) genotype ảnh hưởng tới hiệu quả phòng tái đột quỵ khi sử dụng clopidogrel. 

4. Nghiên cứu POINT (Meschia et al., 2020): là phân tích tương tự trên dân số đa chủng (châu Âu/Bắc Mỹ) trong thử nghiệm POINT — không thấy tương tác có ý nghĩa thống kê giữa trạng thái CYP2C19 LOF và lợi ích của clopidogrel/aspirin. Nghĩa là kết quả của CHANCE không được POINT tái xác nhận ở quần thể không phải Đông Á. 

5. Các tổng hợp gần đây cho thấy có bằng chứng vừa phải đến mạnh về mối liên quan giữa các allele LOF và kết cục thiếu máu cục bộ (nhất là trong các quần thể Đông Á hoặc các trường hợp ICAD) — nhưng hướng và cường độ hiệu ứng khác nhau giữa các nghiên cứu; nhiều tác giả kết luận rằng genotype có thể làm thay đổi lợi ích của clopidogrel trong phòng ngừa đột quỵ tái phát, đặc biệt ở những bệnh nhân có nguy cơ cao / tổn thương mạch máu nội sọ. 

6. Hướng dẫn CPIC (Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium, 2022): khuyến cáo dịch chuyển khỏi clopidogrel (sử dụng ticagrelor hoặc prasugrel khi phù hợp) cho poor metabolizers (PM) và tăng cường khuyến nghị cho intermediate metabolizers (IM) trong nhiều bối cảnh tim mạch; CPIC cũng cập nhật rằng genotype-guided therapy có thể hữu ích và có bằng chứng hỗ trợ lâm sàng.